Projekt obejmuje ponad 400 starodruków pochodzących głównie ze zbiorów zabezpieczonych po 1945 roku na terenach zachodnich i północnych Polski. W kolekcji znajdują się druki pochodzące z renomowanych bibliotek i instytucji europejskich, w tym m.in. Biblioteki Miejskiej w Berlinie, Królewskiej Biblioteki w Berlinie, Biblioteki Gimnazjum im. Friedricha Werdera czy biblioteki zamkowej rodziny von Osten-Bismarck. Zróżnicowanie zbioru podkreśla jego międzynarodowy charakter oraz znaczenie dla badań nad obiegiem książki i rozwojem kultury w Europie Środkowo-Północnej.
O kolekcji
Kolekcja stanowi cenne świadectwo kultury intelektualnej epoki Oświecenia. Wyselekcjonowane druki odzwierciedlają najważniejsze nurty XVIII wieku - empiryzm, racjonalizm, deizm, dydaktyzm oraz rozwój nauki i krytycznej refleksji nad światem. Jednocześnie ukazują one proces kształtowania się poszczególnych dziedzin wiedzy, co czyni je istotnym materiałem źródłowym dla interdyscyplinarnych badań humanistycznych.
W zbiorze dominują dzieła literackie, historyczne i teologiczne, a także publikacje podróżnicze, biografie oraz materiały prawne i administracyjne, takie jak ustawy, edykty i rozporządzenia. Szczególną wartość mają zachowane znaki proweniencyjne, wpisy rękopiśmienne oraz ślady dawnych właścicieli i czytelników, które pozwalają odtworzyć historię poszczególnych egzemplarzy i dawnych księgozbiorów. Dzięki nim kolekcja staje się nie tylko zbiorem tekstów, ale również cennym źródłem do badań nad rozwojem czytelnictwa i historią książki.
Kolekcja stanowi wartościowe źródło badań dla historyków, literaturoznawców, językoznawców, filozofów, badaczy kultury oraz wszystkich zainteresowanych historią książki i dziedzictwem europejskim. Jej udostępnienie w formie cyfrowej znacząco zwiększy możliwości prowadzenia badań na poziomie krajowym i międzynarodowym, łącząc zasób z globalnym obiegiem naukowym.
Prace w ramach projektu
W ramach projektu prowadzone są działania związane z ochroną, opracowaniem oraz cyfrowym udostępnieniem zbiorów. Przedsięwzięcie stanowi kontynuację wcześniejszych projektów Biblioteki UŁ poświęconych opracowaniu i digitalizacji druków z XVII wieku. Obejmuje fumigację druków, opracowanie bibliograficzne zgodne ze standardem MARC21 i wprowadzenie rekordów do katalogu NUKAT oraz systemu lokalnego SYMPHONY, digitalizację wybranych obiektów i archiwizację plików cyfrowych.
Istotnym elementem projektu jest także jego wymiar popularyzatorski i edukacyjny. Dzięki udostępnieniu zbiorów w bibliotekach cyfrowych oraz organizacji mobilnej wystawy, najcenniejsze obiekty zostaną zaprezentowane szerokiemu gronu odbiorców: zarówno środowisku akademickiemu, jak i instytucjom kultury oraz osobom niezwiązanym zawodowo z nauką. W ten sposób projekt przyczynia się do ochrony, ale także do upowszechniania dziedzictwa kulturowego XVIII wieku.
Realizacja projektu pozwoli zabezpieczyć unikatowe zabytki piśmiennictwa oraz udostępnić je szerokiemu gronu odbiorców - zarówno badaczom, studentom, jak i wszystkim zainteresowanym historią książki oraz kulturą XVIII wieku.
Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu „Społeczna odpowiedzialność nauki III”, na podstawie umowy nr SBP/SP/0046/2026/01
